• 3,602 TL

  • 3,784 TL

  • 143,58 TL

  • 88.531

ncekiler Sonrakiler

SAMSUN'DA, OSMANLI DÖNEMİNDE GÖÇLER VE TİCARET

Samsun'da, Osmanlı Döneminde göçler ve ticaret. Osmanlı Döneminde Samsun'da yaşanan olaylar. Osmanlı Döneminde Samsun nüfusu ne kadar dı? Osmanlı Dönemi'nde Samsun ticaret yolları?

25 Aralık 2015 Cuma 14:34
Samsun'da, Osmanlı Döneminde göçler ve ticaret

SAMSUN HABER -  Samsun'da, Osmanlı Döneminde göçler ve ticaret. Osmanlı Döneminde Samsun'da yaşanan olaylar. Osmanlı Döneminde Samsun nüfusu ne kadar dı? Osmanlı Dönemi'nde Samsun ticaret yolları?

 

17. yüzyıla kadar geçen süre içinde Samsun'da kentsel anlamda önemli bir gelişme görülmedi. 18'inci Yüzyıl'da Karadeniz limanları ile Kırım arasındaki ticaretin canlanmasına bağlı olarak Samsun yeniden önem kazanmaya başladı. Fakat
yüzyılın sonlarında Kırım'ın Rus himayesine girmesi ile Samsun'da ticaret büyük darbe almış ve şehir tekrar durgunluk dönemine girdi. 18'inci Yüzyıl'ın sonu ile 19. Yüzyıl'ın başlarında Karadeniz kıyılarını dolaşan birçok seyyah Samsun'a
da uğradı.

 


SAMSUN'DA BAŞLICA ÜRÜN TÜTÜN

 

Ticaretin gelişimi ile birlikte Samsun nüfusu artış eğilimine girdi. J. Brant'ın 1836 yılında Samsun merkez nüfusunu 10.000 olarak tahmin etmesi, bu saptamayı gözler önüne seriyor.

 

Osmanlı Dönemi'nde Samsun'un başlıca üretimini türün oluşturmaktadır. 1850'de Samsun'a gelen A. D. Mordtman, şehrin havasının fena olduğunu, Türklerin merkezde, Rum ve Ermenilerin ise yarım saatlik mesafedeki yüksekçe bir yer olan
Kadıköy civarında oturduklarını, şehir etrafında iki cins türün yetistirilip, çoğunun İstanbul'a gönderildiğini ve bu tütünlerin Rumeli türünlerine benzemediğini açıklamıştı.

 


1860'LARDA NÜFUS ARTTI


Şemseddin Sami Kamusu'l-alam adlı eserinde 19'uncu Yüzyıl sonunda Samsun nüfusunu 11.000 olarak göstermiştir. Yaklaşık aynı tarihlerde (1860'da) Samsun şehrinin nüfusunu 16.000 olduğunu belirten V. Cuinet'e göre bu nüfusunun 5.000'i Müslüman, 6.000'i Rumi, 3.000'i Ermeni 2.000'i de çeşitli topluluklar oluşturdu. 20'inci yüzyılın başlarında şehir nüfusu 10.000'i Rum ve 2.000'i Ermeni olmak üzere 20.000 kadardı.

 


SAMSUN TAMAMEN YANDI


1860'da büyük bir yangınla Samsun'un hemen tamamı yandı. Bu yangının ardından şehir Fransız mimar tarafından yeniden planlandı.Ancak cadde ve sokakların denize dik indiği ve daha çok bahçeli nizam iki katlı evlerden oluşan bu ızgara
plana uygulanış, şehir zaman içinde bugünkü görünümünü aldı.Bu plana göre, şehirde birbirini dik olarak kesen cadde ve sokak sistemi içinde çoğunluğu iki katlı kagir binalardan oluşan evler ve diğer kamu binaları inşa edildi. Özellikle
1870'lerden itibaren söz konusu planın da etkisi ile şehir nispeten düzenle ve modern bir görünüm kazanmaya başladı.

 


EKONOMİ CANLANMAYA BAŞLADI


19'uncu yüzyılın ortalarından itibaren Karadeniz'in buharlı gemilere açılmasının da etkisi ile ekonomik canlanma  görülmüş, yüksek kaliteli tütün ekiminin de etkisi ile kıral alanda refah düzeyinde bir artış yaşandı. Bu dönemde şehrin hinterlandı genişlemiş iç bölgelerdeki illeri de kapsar hale gelmişti. Şehrin etki alanı Bağdat'a kadar uzandı.Tütün ticaretinin etkisi ile yabancı tüccarlar da Samsun'a gelmeye başlamış, kısa zamanda şehirde konsolosluk ve yabancı banka sayısında artış yaşandı. 1880'li yıllara gelindiğinde Şimendifer, Yolcu, Gümrük, Daz, Dakik, Zahire ve Park isimli iskelerler inşa edilmiş, denizle kara bağlantısı güçlendirilerek limanın fonksiyonları arttırıldı.

 


TÜCCARLAR SAMSUN'A YERLEŞTİ

 

Şehrin ulaşım açısından taşıdığı bu özellik, sonraki dönemlerde Trabzon ve Ege kıyıları ile İç Anadolu'dan gelen ve Türkçe konuşan Rumların, Ermenilerin ve Avrupalı tüccarların Samsun'a yerleşmelerine de neden oldu. Şehre yeni yerleşen
bu insanlar ve eskiden beri burada yaşayan gayrimüslim şehir içinde kendileri için yeni mahalleler kurdu.

 

V. Flottwel 1893 senesinde şehri ziyeret etti. Bu ziyeretine ilişkin notlarda Samsun'daki yerleşimin Türk, Frenk ve Rumlardan oluştuğunu, Frenklerin sahilde, Rumların tepede (Kadıköy), Türklerin ise bu iki bölgenin arasında oturduğu yer almaktadır. Ayrıca, İnhisar İdaresine ait tütün fabrikasın da 600 işçi çalıştığını da kaydetti. 19'uncu yüzyıl sonlarına gelindiğinde Samsun'da 2.624 hane yer almakta olup, 20.yüzyıl başlarında bu sayı 3.600'e ulaştı.

 

15 ve 16'ıncı yüzyıllarda şehir nüfusundaki garimüslim payı yüzde 13'lere kadar gerilemişken, 20'inci yüzyıl başlarında yaklaşık yüzde 70'e ulaştı. Şehrin nüfus dengesindeki değişikliğin en önemli sebebi Orta Anadolu'dan Samsun'a yönelik
gayrimüslim nüfus göçünün gerçeklemesidir. 

 

Trabzon ve Ege kıyıları ile İç Anadolu'dan gelen ve Türkçe konuşan Rumların, Ermenilerin ve Avrupalı tüccarların Samsun'a yerleşmesine paralel olarak eskiden beri burada yaşayan gayrimüslimlerle birikte kendilerine yeni mahalleler
kurdular. Nüfusun kozmopolitleşmesi ve ticaretin de artmasıyla çeşitli ülkeler şehirde konsolosluklar açarak kendi çıkarları adına iş takibine başladılar.


SAMSUN NÜFUS AKIMINA SAHNE OLDU


Ülkedeki iş ve dış karışıklıklar sonucu, göç yolları üzerinde bulunan Samsun önemli miktarda nüfus akımına sahne oldu. Özellikle Kırım Savaşı sonrası ilk kitlesel göç haraketleri yaşanmış, bu göçler sonucu yaklaşık 10.000 olan nüfus 45.000'e kadar çıktı. Salgın hastalıklar ölümler vb. sebeplerle şehirde tamamı iskan edilemeyen nüfusun önemli bir kısmı Samsun üzerinden çevre ve iç bölgelere dağıtıldı. Samsun şehrine yönelik ikinci büyük göç dalgası 93 Harbi ile gerçekleti. Bu sefer hem Balkanlardan ve hem Kafkaslardan kaçan Müslümanların önemli bir kısmı Samsun'a sığınmıştı. Samsun bu yıllar içinde hem geçiş üssü, hem de daimi iskan bölgesidir.  Bu dönemlerde Samsun'a gelen 100.000 civarında göçmenin bir kısmı şehirde kalırken yine büyük bir kısmı kazalara ve daha iç kısımlardaki vilayetlere gönderildi.Rusların Karadeniz Bölgesi'nde Harşit Çayı'na kadar olan bölgeyi ele
ğeçirmeleri sonucu, işgale maruz kalan Trabzon Vilayeti topraklarında bulunan Müslüman mülteciler de deniz veya karayolu ile Samsun'a sığındılar. 1916 yılı sonlarında şehirde bulunan mülteci sayısı 18.000'i aştı.


Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla birlikte yapılan anlaşmalar gereğince, Samsun'da da mübadele söz konusu oldu. Yunanistan'dan gelen göçler sonucu şehirde Türk nüfusunun arttığı gözlemlendi.2972'de ilk yapılan sayımda şehrin nüfusu,
hemen hemen hepsi Türk-Müslman olmak üzere 30.372 kişidir.

Kaynak: Samsun Kent Haber

DİĞER HABERLER

Samsun Kızılırmak Deltası Kuş Cennetinde bulunan Leylek TOKİ ziyaretçi akınına uğruyor

Samsun Kızılırmak Deltası Kuş Cennetinde bulunan Leylek TOKİ ziyaretçi akınına uğruyor Samsun Kızılırmak Deltası Kuş Cennetinde bulunan Leylek TOKİ ziyaretçi akınına uğruyor. Samsun Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen Göçmen Leylekler Konaklama Merkezi (Leylek TOKİ), ziyaretçi akınına uğruyor. 

Erdem Erol Görele Belediyesi çalışanlarına memnuniyet eğitimi verdi

Erdem Erol Görele Belediyesi çalışanlarına memnuniyet eğitimi verdi Erdem Erol Görele Belediyesi çalışanlarına memnuniyet eğitimi verdi. Samsun'da tanınan gazeteci Erdem Erol, ERMED Eğitim ve Danışmanlık hizmetleri kapsamında Görele Belediyesi personeline Müşteri hemşehri memnuniyeti eğitimi verdi.

Samsun'un İlkadım İlçesinde 30 yıllık Unkapanı Kültür Merkezi yıkılacak

Samsun'un İlkadım İlçesinde 30 yıllık Unkapanı Kültür Merkezi yıkılacak Samsun'un İlkadım ilçesinde bulunan 30 yıllık Unkapanı Kültür Merkezi binası  yıkılarak ticaret ve alış veriş merkezi ile birlikte kültür merkezi, otopark ve spor salonlarının bulunduğu bir tesis haline dönüştürülecek. 

Samsun'da hayatını kaybeden özel harekat polisi Emre Bağcı son yolculuğuna uğurlandı

Samsun'da hayatını kaybeden özel harekat polisi Emre Bağcı son yolculuğuna uğurlandı Samsun'un Atakum ilçesi Denizevleri mahallesinde Simit Center'a giren otomobilin çarptığı özel harekat polisi Emre Bağcı, son yolculuğuna uğurlandı.

KÖŞE YAZARLARI