• 2,929 TL

  • 3,319 TL

  • 126,390 TL

  • 78.146

ncekiler Sonrakiler

SAMSUN'DA ÇIKAN İLK GAZETE

30 Ağustos 2014 Cumartesi 15:18

Samsun'da çıkmamasına rağmen Samsunluların gazeteyle tanışması EUKSİNOS(KARADENİZ) isimli Rumca bir gazeteyle gerçekleşmiştir. Trabzon'da 1870 yılında Euksinos(Karadeniz) adlı, yalnızca etnografik nitelik taşıyan tarihi bilgiler, zaman zamanda şiirler ve küçük hikayeler yayınlayan Rumca bir gazete çıkmış, tirajı 500 olan ve Samsun'da da satılan gazete on iki yıl sonra 1881'de kapanmıştır.

Samsun'da gazetecilik 1908'de 2'inci meşrutiyetin ilanıyla başlar. Avnizade Cemil (Aks-ı Seda) matbaası sahiplerinden Dr. Sıtkı Avni, Aks-ı Seda(Anadolu Sesleri) adıyla 2 Ağustos 1908 Cumartesi günü Samsun'un ilk gazetesini çıkarır. Haftada iki gün( Cumartesi-Salı) yayınlanan gazetenin imtiyaz sahibi ve Müdürü Avnızade Cemil, baş muhariri ise İbnü'l Hilmi İsmail'dir. Gazetenin nüshası 20 paradan satılıyordu.

140'ıncı sayıyla beraber; Pazar, Salı ve Perşembe günleri olmak üzere haftada üç defa yayınlanan Aks-ı Seda gazetesi, fiyatında da indirim yaparak nüshasını 10 paraya düşürmüştü.



Düzenli olarak haftada üç defa çıkan Aks-ı Seda Gazetesi, 24 Mart 1332(1916) tarihinde 1002'inci sayıdan itibaren haftada bir gün çıkmaya başlıyor. 1 Eylül 1916'dan itibaren ise kağıt darlığı yüzünden 15 veya 20 gün ara ile çıkıyordu.

Gazetenin yazı kadrosunda başta 'Özüdoğru' imzasıyla gazetenin baş yazılarını yazan Dr. Sıtkı Avni vardır. Mesut Remzi-Cengiz Murat-Raif Feyzi-Avukat Müslieddin Şakir- Ahmet Cemil-Ziya Behlül-M.Z.N ve A.V gazetenin diğer yazarlarıdır.

Bir ara 25 teşrinisani 1324 tarihinde gazetenin başyazarlığına Giresunlu Hamit bey getirilmiş, gazetenin sorumlu müdürlüğünü ise Dr. Sıtkı Avni Bey yürütmüştü.

Aks-ı Seda Gazetesinin baş muharrirliğine 4 kanunuevvel 1332'de ise Ethem Veysi (Aksan) getirilmişti.

Dr. Sıtkı Avni'nin 18 Nisan 1334'de vefatıyla gazete 7 Mayıs 1334 tarihinde 1022'inci sayısıyla yayınına ara verdi.

Dr. Sıtkı Avni'nin kardeşi Şefik Avni Bey, rütbesi Yarbay iken 'Fırka Komutanlığı'ndan emekli olarak, Samsun'da 25 kanunusani 1336'da gazeteyi kaldığı sayıdan itibaren çıkarmaya başladı. Gazetenin 1023 sayılı nüshasından itibaren başyazarlığa Şefik Avni, Mesul Müdürlüğüne de Osman Fehmi Tobruk getirilmişti. Pazar ve Perşembe günleri çıkan ve Avnizade Biraderler matbaasında basılan Bağımsız Türk gazetesi logosuyla yayınlanan Aks-ı Seda'nın nüshası 100 para(5 kuruş) olarak belirlenmişti.



Gazetenin abone koşulları ise, 150 nüshası bir yıllık itibariyle 450 kuruş ve 75 nüshalık altı aylığı 250 kuruştu.

Şefik Avni bey, başyazarlığını yaptığı Aks-ı Seda gazetesinde ayrıca Türk Birliği adı altında seri yazılar yazmıştı.

Ulusal Mücadele döneminde Aks-ı Seda gazetesi, yayınladığı yazı ve şiirlerle Samsun halkının mücadele ruhunu güçlendirmesinde, birlik ve beraberlik azmini yitirmemesi için gereken moral gücünün aşılanmasında önemli rol oynadı.

Şefik Avni bey, Aks-ı Seda Gazetesini 1948-1949 yıllarına kadar devam ettirmiş ise de yürütemeyip 36.000 liraya Ali Hazinedar, Aziz Kadıoğlu ve Hatice Kocaman adında üç ortağa matbaa ve gazetenin menkul ve gayrimenkullerini satmıştı.

Yeni sahipleri Aks-ı Seda gazetesini çıkartmayıp, bir süre matbaa olarak kullanmışlardır.

Böylece Samsun'da yayınlanan ilk Türk gazetesinin yayını sonlanmıştı.

YAZARIN DİĞER YAZILARI

KÖŞE YAZARLARI

ANKET