• 2,929 TL

  • 3,319 TL

  • 126,390 TL

  • 78.146

ncekiler Sonrakiler

SAMSUN’UN YAKIN DÖNEM POLİTİK TARİHİNE BİR YOLCULUK

09 Ocak 2015 Cuma 13:12


Samsun, Gazi’yi ve on sekiz silah arkadaşını bağrına bastığı o günden bugüne yıldızı parlayan bir şehir olmuştur. 

Bu şehir geçmişte 19 Mayıs tarihi, uluslararası fuarı, tütünü, sigarası, simidi, pidesi, semaveri, kaplıcaları, limanı, demiryolu, üniversitesi ve futbol takımıyla (özellikle 1985–87 arası); günümüzde ise meşe tesisleri, hafif raylı sistemi, hayvanat bahçesi, düzenlenmiş sahili, Amisos tepesi, kent müzesi ve ikinci üniversitesiyle marka şehir olma yolunda epey mesafe kat etti ve bundan sonra da kat edecek. Burada, 1968–80 yılları arasında Samsun’a önemli hizmetlerde bulunmuş olan Kemal Vehbi GÜL Bey’i ve şehrin son 15 yılına damgasını vuran Yusuf Ziya YILMAZ Bey’i anmak bir kadirşinaslık olsa gerektir.
Samsun, Cumhuriyetin 50’li yıllarında nüfus yoğunluğu ve kalkınmışlık düzeyi açısından Türkiye’nin ilk sekiz vilayeti arasında sayılırdı. Kara, hava, deniz ve demir yoluyla ülkenin her yanına ulaşım sağlanıyor ve Karadeniz Bölgesi, Samsun üzerinden İç Anadolu’ya, batıya ve güneye bağlanıyordu. Devlet Planlama Teşkilatının 2003 yılı raporunda ise illerin sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralamasına göre Samsun 32. sıraya gerilemiştir. Buna da şükür, beterin beteri var diyoruz! 

Samsun, Cumhuriyet tarihi boyunca demokrasiye öncülük eden bir şehir olma özelliğini hep korumuştur. Serbest Fırka hareketi demokrasiye geçişimizin önemli bir göstergesidir. 1930 yılında yapılan belediye seçimlerinde Serbest Cumhuriyet Fırkası, aralarında Samsun’un da bulunduğu üç ilde belediye başkanlıklarını kazanmıştır. Ayrıca Samsun, bugün tasfiye edilmeye çalışılan 12 Eylül Anayasasına en çok ret oyu vermiş ve yine 1987 yılında yapılan referandumda siyasi yasakların kalkmasını en çok desteklemiş şehirlerin başında gelmektedir. Demek ki bu şehrin halkının demokrat bir duruşu vardır ve demokrasi adeta bu şehrin taşına toprağına sirayet etmiştir. Samsun, bu özelliği nedeniyle zaman zaman cezalandırılmış mıdır, diye de insanın aklına gelmiyor değil. Çünkü ihtilallerin en fazla zarar verdiği şehirlerin başında geliyor Samsun. 
Samsun’un siyasi tarihine baktığımızda 1977 seçimleri hariç (Çünkü bu seçimlerde AP 5, CHP 5 milletvekili çıkarmıştır.), Samsun Demokrat Partiye, Adalet Partisine, Anavatan Partisine, Doğru Yol Partisine, Adalet ve Kalkınma Partisine ağırlıklı oy vererek siyasi yelpazenin hep sağında olmayı tercih etmiş, iktidar göstergesi bir şehirdir. 
Samsun’un politik geçmişinden bahsedip de Samsun’un efsane siyasetçilerinden bahsetmemek mümkün müdür? Bir Hüseyin ÖZALP geçmiştir Samsun’un siyasi tarihinden. Sayın ÖZALP 1960’lı, 70’li, 80’li hatta 90’lı yıllara damgasını vurmuş ve altı dönem Samsun milletvekilliği, yedi yıl Adalet Partisi Genel Başkan Yardımcılığı, Orman ve Ulaştırma Bakanlıkları yapmış; iki ihtilal, bir muhtıraya muhatap olmuş bir isimdir. 

Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Hasan Uğurlu ve Altınkaya Barajları, Azot Fabrikası, Bakır Fabrikası, Vezirköprü Kereste Fabrikası, Ondokuz Mayıs Sigara Fabrikası, Çarşamba Şeker Fabrikası, Çarşamba Uluslararası Hava Alanı, Samsun Limanı, Çakmak Barajı, Samsun İçme Suyu Şebekesi ve köylerin elektrifikasyonu başta olmak üzere, o dönem Samsun’a yapılan hangi devlet yatırımında onun katkısı yoktur ki. Bu hizmetlerinin karşılığını elbette almış ve bir dönem tek başına AP Samsun milletvekilliği aday listesini önerebilecek bir güce de erişmişti merhum ÖZALP.   
Cumhuriyet Halk Partisi’nde siyaset Sayın İlyas KILIÇ’ı unutmak mümkün mü? Yaşlılardan dinliyorum; özellikle de 1970’lerde, daha çok sağlık nedeniyle Ankara’ya gidildiği o dönemlerde, hangi partili olduğunu sorgulamaksızın tüm Samsunlulara evini ve gönlünü açmış bir siyasetçi Sayın KILIÇ. Bizim insanımız vefalıdır; unutmaz gördüğü iyilikleri. 1999 seçimlerinde merhum İlyas KILIÇ yapılan ön seçimden birincilikle çıkmış, partisinin 1. sıra adayı olmuş; fakat partisi o seçimde baraj altında kaldığı için mecliste olamamıştır. Ancak kendisi 1980 öncesinde beş dönem Samsun milletvekilliği yapma onuruna da erişmiştir.  

Elbette daha pek çok siyasetçi geldi ve geçmekte Samsun’dan. Hizmeti olanları burada şükranla anıyorum. Ancak bu iki farklı özellikler arz ettikleri için burada zikrettim. Ve şimdi siz böyle güçlü siyasetçileri özlemle anıyorsunuz değil mi? Yıldızın parlamaya devam etsin SAMSUN.
   

YAZARIN DİĞER YAZILARI

KÖŞE YAZARLARI

ANKET