• 2,929 TL

  • 3,319 TL

  • 126,390 TL

  • 78.146

ncekiler Sonrakiler

SAMSUN KENTSEL YÖNETİMİNE DAİR 55 PROJE ÖNERİSİ

13 Ekim 2015 Salı 12:59


Türkiye’de iç göçler sonucunda kentlerde bazı sorunların (gecekondulaşma, işsizlik, konut, altyapı,ulaşım ve çevre sorunları, bölgelerarası yatırımlarda, kentleşme oranlarında ve nüfus yoğunluklarındaeşitsizlik, kentle bütünleşememe sorunu, özellikle metropol kentlerde hırsızlık, kapkaççılık gibi suçlarınartması vb) yaşanılması kaçınılmaz olmuştur. Bu sürece hızlı ve kontrolsüz kentleşme hareketleride katkı yapmaktadır.

 

Kentleşme olgusu, toplumun ekonomik ve toplumsal yapısındaki değişmelerin tümünden kaynaklandığı için; sadece bir nüfus devingenliği olarak görülürse eksik değerlendirilmiş olur.

 

Farklı sosyal ve kültürel özelliklere sahip grupların, kentsel yaşam kuralları çerçevesinde yaşamlarını sürdürdükleri yer olan Samsun kentimiz Karadeniz ve Türkiyemizin en önemli kentlerinden birisidir.

 

Samsunumuz, kırsal kesimde hızlı nüfus artışı, tarım alanlarının bölünmesi, tarım alanlarında makineleşme, kentte iş imkanlarının artması, kentsel yaşamın sosyal ve kültürel açıdan daha cazip hale gelmesi gibi nedenlerle kırsal kesimlerden ve yaşam standartları bakımından daha düşük imkanlara sahip yerleşim yerlerinden göç eden insanların yerleşmeleriyle birlikte, fizikselve sosyal dokularında bazı değişimlere uğramakta ve bu değişim aynı zamanda Samsunumuzda birçok problemi de beraberindegetirmektedir.

 

Günümüz kentleri, Samsun kentimiz dünün kentlerinden oldukça farklıdır. Önceleri sadece toprak kullanma biçimi ve ulaşım ağından oluşan kentlerin, artık durağan nitelik taşıyan dizgeler olarak değil, devingen bir dizge olarak ele alınmaları kaçınılmazdır. Çünkü kent bir toplumsal dizge olarak üretimin, tüketimin ve dolaşımın bir arada sürdürüldüğü işlemler bütünüdür. 

 

1.    Yakın veya öngörülebilir bir geleceğe yönelik olarak,Nelerin yapılmasının ve gerçekleştirilmesinin istendiğini /tercih edildiğini veyapılması düşünülen işlerin nasıl gerekçelendirildiğini, alanını nasıl kapsadığını ve neleri dışarıda bıraktığını, temel yaklaşımların ve yeğlemelerin neler olduğunu, ilkeleri,önerilerle ilgili temel öncüllerin neler olduğunu, ele alış tarzını veönceliklerle ilgili genel tercihlerin neler olduğunu, konular arasındaki bağların ve ilişkilerin nasıl kurulduğunu, gösteren,yönelimin genel özelliklerine ve ana doğrultusuna/ yönüne işaret eden,sorumlu olduğu/ sayılabileceği alanın/ coğrafyanın bütünü için kapsayıcı olan,vb.uygulamaya yönelik, temel ve sistemli bir Samsun Strateji Belgesi hazırlanmalıdır.

 

2.    Samsun Strateji belgesini hazırlayacak olanların mutlaka profesyonel “politikacılar” olması gerekmez. Politikanın uygulanmasından etkilenen ne kadar grup/ taraf varsa, “müzakereci” bir politik sürece (politika metnin oluşturulması, uygulanması, izlenmesi ve değerlendirilmesi) katılması yararlı olur. 

 

3.    Samsun kentinin, Profesyonel akademisyen ve politikacı gibi önderlere ihtiyacı vardır; ilgi alanındaki bilimsel bilgilerin ve güncel gelişmelerin sürekli olarak izlenmesinde, geleceğe ilişkin öngörülerin yapılması ve gelecek tahayyüllerinin kurulmasında, farklı grupların düşüncelerini dile getirmelerinde, birbirleriyle çatışmacı olmayan bir biçimde iletişim kurmalarında yardımcı olan, çoğulcu bir tartışmanın sonuçlarını dikkate alan bir sonuca ulaşılmasını kolaylaştıran, vb bir işlev üstlenecektir. Bu nedenle “iyi politikacı ve akademisyen” yönetmek yerine “iyi yönetişimi” gerçekleştirmede fonksiyonel olan bir aktör olarak düşünülebilir.

 

4.    Samsun kent planında ne kadar toprağa gereksinim olacağını kentin gelecekteki nüfusu, ekonomik yapısı ve toplumsal etkinliklerinin yoğunluğu belirleyecektir. Samsun Kent yönetimine ve planlama organlarına kent içinde toprak iyeliğinin çok parçalanmış olmasını ortadan kaldırarak, yeniden düzenleme olanağı veren “düzenleyici birleştirim kuralı” (hamur kuralı) yetkili organlarca sağlıklı, hakkaniyete göre kullanılmalı ve işletilmelidir. Başka bir anlatımla “düzenleyici birleştirim kuralı”nın uygulanmasına kent yönetimleri özen göstermelidir.

 

5.    Samsunumuzda (2012 yılı itibariyle kayıt altına alınan engelli sayısı, 2013 yılı itibariyle 140 bini, 2015 itibariyle de 190 bini geçmiş durumdadır.Samsun'da engelliler ile ilgili süreğen hastalığı olanlar yani şeker hastası ve böbrek yetmezliği gibi gruplarda engelliler gurubu içerisine girmektedir), Engelliler konusunun özel olarak ele alınması ve bu konuda yeni bir yönetişim modeli ortaya konulmalıdır.

 

6.    Türkiye’de hızlı kentleşmenin temel özelliklerinden biri de anakentlerin daha çok büyümesidir. Bundan dolayı anakentleri ve Samsun Büyükşehir alanını yönetmek ve planlamak için özel modeller geliştirilmelidir. Siyasal sürecin öğesi olarak görülen kent planı, bilimsel yöntemlere göre hazırlanmalı ve bu hazırlık aşamasında yörenin özellikleri de dikkate alınmalıdır.  Samsun kent planı, kentsel işlevlere yetecek büyüklükte toprağı, gelecekteki nüfusu ve gereksinimleri göz önünde bulundurmalıdır.


7.    Samsunumuzda doğal alan, sivil alan ve resmi alan arasındaki uyumsuzluklara, kısırdöngüye son verecek Samsunu ön plana çıkaracak yeni bir yönetişim yapısı uygulanmalıdır.

 

8.    Samsunumuzdaki bürokratik makamlarda, yerel yönetimlerde ve milletvekilliği dağılımında Samsunumuzun tüm coğrafi alanını, sosyal risk gruplarını, mahalli karakteri temsil edecek, yetenekli bilgili proje üreten yüksek donanımlı seçilmiş ve atanmış devlet görevlilerinin ön planda olacağı rasyonel bir yönetişim modeli geliştirilmelidir.

 

9.    Samsunumuzda, Olası afetlere karşı önleyici diğer boyutlarının da ek olarak (bölgeye uyarlı) ele alınacağı politikaların geliştirilmesi,

10.    Samsunumuzda, göçün tersine olmasıyla ilgili öneri ve politikaların çalışma kapsamına alınması, 

 

11.    Samsunumuzda, Kırsal alan planlaması kapsamının geliştirilmesi,

 

12.    Samsunumuzda, Kentsel çöküntü alanlarına yönelik önerilerin geliştirilmesi,

 

13.    Samsunumuzda, yapılacak imar çalışmalarına hukuki dayanak sağlanması,

 

14.    Samsunumuzun küreselleşme süreci karşısında nasıl tavır alacağının değerlendirilmesi.

 

15.    Samsunumuzda, Kentsel kutuplaşmayı önleyici politikaların geliştirilmesi,

 

16.    Samsunumuzda İmar planı Samsun kentinde mevcudu düzenleme amacı taşımasının yanında yeni gelişmelere de yer verilmelidir. 

 

17.    Samsunumuzda, kent planlarında coğrafi faktörlerin yeterince dikkate alınmadığı görülmektedir, bu alanda yeni düzenlemeler yapılması gerekmektedir.

 

18.    Samsunumuzda, çevre düzeni planları kent planlarıyla uyumlu hale getirilmelidir.

 

19.    Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı’nın (5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanun çerçevesinde “Kamu kesimi, özel kesim ve sivil toplum kuruluşları arasındaki işbirliğini geliştirmek, kaynakların yerinde ve etkin kullanımını sağlamak ve yerel potansiyeli harekete geçirmek suretiyle, ulusal kalkınma planı ve programlarda öngörülen ilke ve politikalarla uyumlu olarak bölgesel gelişmeyi hızlandırmak, sürdürülebilirliğini sağlamak, bölgeler arası ve bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak” amacıyla, 10.11.2008 tarih ve 2008/14306 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla kurulmuş bir kamu kurumudur.  etkin çalışmasına yönelik denetleme fonksiyonu icra edilmelidir. 

 

20.    Samsun gibi tarihi kentlerin ve sit alanlarının korunması ve bu alanlarda kentleşme hakkında öneri geliştirilmelidir, Önerilerin uygulamaya konulabileceği ayrıntılarıyla belirtilmeli,

 

21.    Samsunumuzda, Gecekondu sorunlarının önlenmesine ve sosyal konut olgusuna yer verilmeli,

 

22.    Samsunumuzda, Kent yönetimlerince arsa üretimi konusuna önem verilmeli,

 

23.    Samsunumuzda, Toprak sınıflandırılmasına uyulmalı,

 

24.    Samsunumuzda, Arazi değerleri haritası rasyonel esaslara göre hazırlanmalı,

 

25.    Samsunumuzda,  Kentleşmede yık-yükselt konusuna önlem alınmalı,

 

26.    Samsunumuzda, Çevre-kentleşme etkileşimi daha kapsamlı ele alınmalı,

 

27.    Kent yönetiminin etkinliğinin nasıl sağlanabileceğine ilişkin bilimsel bir modelleme geliştirilmelidir.

 

28.    Samsunumuzda, Kırsal alanda, genel anlamda güvenlik şemsiyesi (sosyal güvenlik, sağlık, eğitim gibi) oluşturulmalıdır.

 

29.    Samsunumuzda, Kent nüfusunun sınıflandırılarak hizmet sunumunun bu grupların ihtiyaçlarına göre düzenlenmesine ilişkin yeni bir yönetişim modeli ortaya konulmalıdır.

 

30.    Samsunumuzda, Tarih ve koruma bilinci vurgulanmalı, tarih ve ekin varlıklarının yakınında yapı yasağına uyulmasına özen gösterilmelidir,

 

31.    Samsunumuzda, Bölgeler arası gelişmişlik farkının azaltılması için ne yapılacağının belirtilmesine ilişkin yeni bir yönetişim modeli ortaya konulmalıdır.

 

32.    Fiziki planlama çalışmaları kapsamında üniversite yerleşke konusunun dikkate alınması sağlanmalıdır.

 

33.    Samsunumuzda, Kentleşme sorunlarının çözümüne yönelik gerçek kentsel verilere dayalı stratejik bir plan oluşturulabilir,

 

34.    Samsunumuzda, trafiğin yoğunlaşması, taşıt araçlarının sayısının artması önemli bir sorun olarak görülmektedir. Bir yandan sinyalizasyonla trafik düzenlenmeli bir yandan da açık ve kapalı otoparklar geliştirilmelidir,


35.    Samsunumuzda, Kent planı ile birlikte aktif uygulama araçları da öngörülmelidir,


36.    Samsuna yönelik kurulan Samsun ve diğer şehirlerdeki hemşehri derneklerinin ( Samsun, 1805 dernekle Karadeniz bölgesi illeri arasında en fazla derneğe sahip il durumundadır. Nüfusa orana bakarken de Samsun’un diğer illere oranla daha yüksek bir değere sahip olduğu görülmektedir), kentlileşme ve hemşehrilik bilinci üzerinde etkisinin artırılmasına yönelik yeni bir yönetişim modeli geliştirilmelidir.

 


37.    Samsunumuzda çeşitli sivil toplum kuruluşlarının üyelerinin sosyoekonomik durumu, konut/çevre durumu ve örgütlülük durumu ile kentsel yönetime katılımalgılamaları ve katılıma dair politika önerileri arasındaki ilişkiyi nitel ve nicel olarak ortaya koyacak bilimsel araştırmalar yapılmalıdır.

 

38.    Samsunumuzda,hemşehrilerimizin, sesinin daha iyi duyulabilmesi için tüketici grupları/ çevre grupları ve diğer STK'lar desteklenmeli ilgili kamu kurumları güçlendirilmelidir elbette. Samsun kent mekanının oluşumuna katılım bakımından, yapı kullanıcısı güçlendirilmeli, kullanıcının yasal hakları geliştirilmeli ve saygı gösterilmeli, çevrenin gelecekte nasıl şekilleneceği konusunda kamuoyu tartışmaları yapılmalıdır. Bununla birlikte, asıl sorun çok daha geniş kent toplumu kesimlerinin örgütlenebilmesi ve kentin toplumsal yaşamında çeşitli düzeyde alınan kararlara katılabilmesine olanak veren yeni bir yönetişim modeli geliştirilmelidir.

 

39.    Samsunumuzda,Ucuzluk ve hız sağladığı için gereksiz endüstriyelizasyona ve standardizasyona yönelmek, insanlık dışı ölçeklerdeki mahalleler- kent parçaları oluşturmak veya kent işletmeciliğine geçmek konularında, kentsel politika tercihlerine dikkat edilmelidir.

 

40.    Samsunumuzda,Endüstrileşme ve standartlaşma, büyük ölçekli ve tekrarlanan üretimler bakımından kaçınılmaz olmakla birlikte, benzersiz toplumsal ve kültürel etkinliklere uygun düşen ve her zaman kendisini tekrarlayan bir imalat işlemine uygun modellere dayanmayan teknik standartlar da geliştirilmelidir. Böylece, geleneksel malzeme ve geleneksel yöntemlerin (en azından elenmeye karşı koyabilen bazılarının) korunması ve geliştirilmesi sağlanabilir. Bu durumda standartların, yerel kültürün gerekli ögelerini de içerecek biçimde yeniden üretilmesi gerekecektir.

 

41.    Samsunumuzda,Kent ve yapılı çevrenin üretimini ilgilendiren politikaların geliştirilmesinde ve uygulama kararlarının alınmasında, endüstrileşme-standartlaşma-uzmanlaşma ile ilgili tutum, yerel özelliklerin ve küçük ölçeklerin yok olmasına neden olacak nitelikte olmamalıdır.

 

42.    Samsunumuzda,Kentin, kentsel çevrenin ve kentsel yaşamın üretimiyle ilgili politikaların geliştirilmesinde küçük ölçeklerin dikkate alınması söz konusu olduğunda, tasarımda ve yapı endüstrisinde mikro/ küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesi, en azından, üretimde bu ölçekteki üretim birimlerinin varlığının, kentsel politikalar bakımından sağladığı potansiyelin fark edilmesi, önem taşımaktadır. Bu bakımdan, küçük ve mikro girişimlerin yüksek kalitede yapı ve yapı elemanı üretmesinin teşvik edilmesine yönelik politikalar geliştirilebilir.

 

43.    Samsunumuzda,Yerel yönetimlerin mali politikalarının da, kayırmacılık değil, sorumluluk duygusuna sahip küçük yükleniciyi teşvik etmesinin sağlanması, mal ve hizmet alımı ihalelerinin, en küçük firmaların da katılımına olanak sağlayacak biçimde yazılması, önem taşımaktadır.

 

44.    Samsunumuzda,Araç kullanımından doğan sorunlarda; araç sayısını azaltmak için, yaşama- çalışma- alışveriş- kültürel etkinlik mekanlarının yakınlaştırılması/ bütünleştirilmesi olanaklarının aranması, kamu taşımacılığının geliştirilmesini, yayalığın ve bisiklet kullanımının özendirilmesini, gürültüsüz kent- gürültünün perdelenmesi konularını içeren yeni bir yönetişim modeline ihtiyaç vardır.

 

45.    Samsunumuzda,Kentin enerjiyi en iyi biçimde kullanması, enerji etkinliği sağlaması, enerji tüketimi az bir kent olması ve küresel ısınmayı artırmaması için, (doğal verilerin en iyi biçimde kullanılmasını gözeten bir planlama ile) birincil enerji tüketimini azaltması, pasif güneş enerjisini kullanması, binaların elektrik enerjisiyle ısıtılmaması için gerekli önlemleri alması doğrultusunda politikalar geliştirmesini içeren yeni bir yönetişim modeline ihtiyaç vardır.

 

46.    Samsunumuzda,Sağlıklı bir kent olabilmesi için dış ve iç mekanların sağlık bozucu olmaması için gerekli politikaları geliştirmesini içeren yeni bir yönetişim modeline ihtiyaç vardır.

 

47.    Samsunumuzda,Kentin sürekli olarak yakın çevresini istila eden ve karakterini/ özelliklerini bozan- ekolojik dengelerini olumsuz biçimde değiştiren bir etki yaratmaması, kırsal alanda yapı ile çevre arasındaki simbiyotik ilişkinin kaybolması, kent dışı hipermarketler, yer bakımından sorunu olmayan (yerden bağımsız) sanayi, turizm amaçlı inşaatlar gibi nedenlerle kırsal alanda ortaya çıkmakta olan tahribata ve sorunlara ve tahrip olan kırsal alanın yeniden inşasına yönelik politikalar geliştirmesi gerekmektedir.

 

48.    Samsunumuzda,Sürdürülebilir kentsel topluluk ve sürdürülebilir performans için, sürdürülebilir tasarım yöntemlerinin teşviki, en iyi uygulama bilgilerinin yaygınlaştırılması, sürdürülebilir mahalleler (atık denetimi ve geri dönüşüm, yeniden kullanım, bazı ambalaja yüksek ücret, mahalle içinde spekülasyon amacıyla boş bırakmaya ceza ve yapılaşmayı teşvik, vergilerin buna göre olması, boş tutulan üst katların- özellikle merkezi bölgelerde- olabiliyorsa konut olarak kullanımını teşvik vb) için toplumsal-fiziksel planlar yapılması, amaçlarla araçları dengeleyerek, yerel iklime geleneğe, kültürel içeriğe uygun sentezlerle kültürel süreklilik sağlama doğrultusunda yaratıcı politikalara gereksinim vardır.

 

49.    Samsunumuzda,Atık kaynaklı kirlenmenin azaltılması, sorumluluğunun hatırlatılması, cam/ plastik/ evsel atıklar/ vb geri dönüşüm ve yeniden kullanımını en üst düzeye çıkartmak için önlem alınması, bazı malzemeyle yapılan (cam/ metal/ plastik) ambalaja yerel vergi konulması, atıkların arıtılmasında kapalı sistemlerin tercihi, kentsel yıkımlardan çıkan atığın azaltması ve yeniden kullanımı, vb. konuları içeren yeni politikalar geliştirmesi gerekmektedir.


50.    Samsunumuzda,Sanayileşmiş yapım süreçleri, herkesin yaşamını zenginleştirecek biçimde kullanılmalı, ancak, endüstrileşmeyle birlikte beliren tehlikeler de göz ardı edilmemelidir. Bu tehlikeler, bir geleneğin, yerel kültürün tahrip edilmesi, zanaat becerilerinin ihmal edilmesi, kent mekanının/ yapılı çevrenin üretilmesi sırasında, zanaatçıların şantiye dışında bırakılması, nitelik gerektiren işgücü boyutunun giderek küçülmesi, tekdüzeliğin teşvik edilmesi biçiminde ortaya çıkabilir veya belirli oranlarda ortaya çıkmıştır.

 

51.    Samsunumuzda,yerellik, sadece geçmişe ait olan değerlerin ifade edilmesiyle ilgili bir kavram olarak değil, yerel kültürün şimdi yeniden üretilmesiyle ilgili bir kavram olarak da düşünülmelidir.  Samsunda uygulanacak, Yerellik sentez olmalı, hem yerel kültürün ögelerini, hem evrensel kültürün ögelerini, geçmişi ve şimdiki zamanı (çağdaşı) farklı biçimlerde kapsayan bir sentez olarak düşünülmelidir.

 

52.    Samsunumuzda,mevcut örgütlenmelerin kentsel konularda daha fazla söz sahibi olabilmesi için, kamu yönetiminin (özellikle yerel yönetimlerin), STK'larla ve kamu yararına çalışan devlet örgütleriyle birlikte çalışarak, katılımı artırıcı mekanizmalar kurulması zorunludur.

 

53.    Samsunumuz’da, İşsiz ve aktif olmayanlar için aktif ve önleyici tedbirler alınması, • Girişimciliğin ve iş yaratmanın teşvik edilmesi, • Uyum sağlama yeteneği ve mobilite sağlanması, • Beşeri sermaye ve yaş am boyu eğitimin desteklenmesi, İşgücü arzını arttırması ve aktif yaşlanmanın teşviki, • Cinsiyet eşitliği, • Dezavantajlı gruplara karşı ayrımcılıkla mücadele ve bu grupların işgücü piyasasına entegrasyonunu sağlamak, • İşin gelir sağlayıcı hale getirilmesi, • Kayıt dışı istihdamın kayıtlı istihdama dönüştürülmesi, • Bölgesel istihdam farklılıklarının giderilmesi,• Göç politikası, göçmenlerin işgücü piyasasına ve topluma entegrasyonukonuları içeren yeni politikalar geliştirmesi gerekmektedir.

 

54.    Samsunumuz’da, İnsanlar,hayatlarını çalışarak kazanmalarına mani olan yaşlılık, engellilik, hastalık, işsizlik gibi durumlarda veya çalışarak kazananılan gelirin geçimi sağlamaya yetmediği durumlarda, toplumun desteğine güvenebilmesini sağlayacak yeni politikalar geliştirmesi gerekmektedir.

 

55.    Türkiye’de ve Samsunumuzda, Yoksulluk toplumun ufak ve marjinal bir kısmına özgü ya da geçici bir problem değildir. Türkiye’de medyan gelirin % 50’sinin altında yaşayan insanların sayısı on bir milyondan fazladır. Bu rakam medyan gelirin % 60’ı temel alınarak hesaplandığında 16 milyonun üzerindedir. Ülkemiz, Samsunumuz ve milyonlarca insanın yaşamını etkileyen yoksulluk çok ciddi bir eşitsizlik sorunudur ve yoksullukla mücadele politikalarını içeren yeni bilimsel modellere ihtiyaç vardır.

 

YAZARIN DİĞER YAZILARI

KÖŞE YAZARLARI

ANKET