• 2,929 TL

  • 3,319 TL

  • 126,390 TL

  • 78.146

ncekiler Sonrakiler

YETERLİ UYU SAĞLIKLI KAL

30 Ocak 2015 Cuma 21:53


Günümüz dünyasında her şey çok hızlı değişiyor, gelişiyor ve durmadan ilerliyor. Hepimiz zamanla yarışıyoruz adeta. Hem de gece gündüz demeden yarışıyoruz. Bu yarışta kendimizi devamlı bir koşuşturmaca içerisinde buluyoruz.


Hep bir şeylere yetişme telaşındayız. Sanki durduğumuzda her şeyimizi kaybedecekmiş hissine kapılarak ilerliyoruz.


Maalesef ki bu yaşam koşuşturması içinde atladığımız çok önemli bir nokta var. Koşuşturmaca neticesinde kendimizi oldukça ihmal ediyoruz. Ruhumuzu ve bedenimizi hunharca yıpratıyoruz. Sağlığımızdan ciddi tavizler veriyoruz. Oysa kazanmak için peşinden koştuğumuz her şeyi gün gelip sağlığımızın bozulmasıyla fazlaca geri veriyoruz. 

Bu hengamede ise atlanılan ana öğünler,  ayaküstü (fastfood tarzı)  geçiştirilen beslenmeler, kontrol edilmeden dikkatsizce aldığımız besinler, alkol ve sigara gibi kötü alışkanlıklar, yaşadığımız stres ve sporsuz yaşam sağlığımızın bozulmasındaki ve kilo alımımızda ki büyük etkenleri oluşturuyor diyebiliriz. 


Tabi daha büyük bir olumsuz etkende bu koşuşturmaca da yeterince dinlenememektir. Bu bağlamda konumuz, tempolu yaşamımızda mecburen hep kendisinden kırpmak zorunda kaldığımız, birçoğumuz tarafından hak ettiği değeri bir türlü göremeyen “Uyku” dur.  Uyku konusunda kafalarımız epeyce karışıktır.  


Öyleyse” uykusuzluk veya yeterince dinlenememe sağlığımızı ve kilo alımımızı etkiler mi acaba” diye bir soru gelebilir aklımıza hemen. Uzmanlara ve yapılan bilimsel araştırmalara göre kesinlikle etkiler. Peki, “Uyku” nedir? Tanımını yaparak yola çıkalım…



“İnsanın dinlenmeye geçtiği düşünce karmaşasından arındığı, sinir sisteminin dinlendiği ve bağışıklık sisteminin tamir işiyle uğraştığı zaman dilimidir. “Tanımından da anlaşılacağı üzere uyku istisnasız her insan için bebek, genç, yaşlı, kadın ve erkek ayırmadan oldukça hayati bir öneme sahiptir. Uyku; İnsanın yapım aşamasında olduğu bir süreçtir.  İnsanın güne zinde başlaması, gün içerisinde daha verimli olması, karşılaştığı sorunlarla en iyi şekilde baş edebilmesi sağlıklı bir akıl ve beden yapısı ile mümkündür. 


Bunun yolu da düzenli ve yeterince uyumaktan geçer. Her ne kadar uyku süresinde bazıları 4 saat yeterli olur diye iddia etse de Dünya Sağlık Örgütü’ne göre bu süre 8 saattir. Hatta bebeklerde bu süre 16 saate kadar çıkmaktadır. Bu süreden önce vücut kendini yenileyememekte, yapacağı yeni faaliyetlere hazır olamamaktadır. 


Süresi kadar uyuma yeri ve zamanı da çok önemlidir. Karanlık ortamlardaki uykuda melatonin hormonu salgılanır. Bu hormon kanser hücrelerini engeller. Vücudun yaşlanmasını geciktirir ve tamir gerektiren yerleri tamir eder.  Uzmanlara göre; 23.00 -  04.00 saatleri arasında bu hormon salgılanmaya devam eder. Mutlaka bu süre içerisinde uyumak gerekir.


Herhangi bir spor dalı ile uğraşanlar bilirler ki spor dalında başarılı bir sporcu olmanın üç ana şartı vardır. Düzenli antrenman, düzenli beslenme, yeterli dinlenmedir. Bunu özellikle Vücut Geliştirme ve Fitness sektöründe olanlardan çok duyarsınız. Vücut gelişiminin de yüzde 60'ı düzenli beslenme,  yüzde 20’si düzenli antrenman , yüzde 20’si ise yeterli dinlenmedir. 


Hatta son araştırmalarda antrenmanın payını yüzde 15’e indirip, dinlenmenin payını yüzde 25’e çıkaran uzmanlar vardır. Sadece antrenman ve beslenme ile gelişim sağlayamazsınız eksik kalır, yıkılan kasları onarmak gerekir. Onarım ve gelişim mutlaka ama mutlaka vücudu dinlendirmekle gerçekleşir. Bunun yolu da düzenli ve saatinde uykudan geçer.


Yapılan bilimsel araştırmalara göre; daha fazla uyuyan insanlar, daha az uyuyan insanlara oranla daha fazla yağ yakıp daha fazla kilo kaybediyorlar. Yani; düzensiz ve az uyunduğunda vücut, metabolizmanın işleyişine engel oluyor. Bu da vücutta kilo tutmasına neden oluyor.


Amerikan Kalp Vakfı’nın 2011’deki çalışmalarına baktığımızda,  geceleri sadece 4 saat uyku uyuyan bayanlar, 9 saat uyku uyuyanlara göre ertesi gün ekstra 329 kalori, erkekler ise 263 kalori daha fazla alıyor. 


Yine aynı vakfın başka bir çalışmasında, 11 gönüllü bir uyku merkezinde 14 gün geçiriyorlar. İlk periyot da geceleri 5,5 saat, diğer periyot da ise 8,5 saat uyuyorlar. Uykusuzluk çekenler, aynı zamanda yüksek karbonhidratlı atıştırmalıkları seçiyorlar.


Chicago Üniversitesi’nde yapılan araştırmalara göre,  10 aşırı kilolu ama sağlıklı insan 14 gün balans diyetine girmesinin ardından 7,5 saat ve 5.15 saat uyudular. Her iki periyot da da denekler ortalama 2.99 kilo verdiler. Daha fazla uyuduklarında ise 1,4 kilo yağ kaybettiler. Daha az uyuduklarında ise yağ kaybı 0,5 kilogram oldu. Daha fazla uyuduklarında ise açlık hissetmediklerini söylediler. 


Yeterli uyuduklarında ghrelin seviyeleri aynı kalırken, 5 saat uyudukları gecelerde ise ghrelin seviyelerinin yüzde 9 arttığı gözlendi.


Ghrelin aynı zamanda yağ tuttuğu için, araştırmacılar neden az uyuyan insanları daha fazla kilolu olduklarını açıklıyor.


Ghrelin;  başlıca mide fundusunda ki P/D1 ve pankreastaki epsilon hücreleri tarafından oluşturulan 28 aminoasit bir açlık uyarıcı peptid ve hormondur.

Netice de kaliteli bir uyku için gayret gösterelim. Geçiştirmeyelim, üstünkörü yatağa girmeyelim. Ona hak ettiği değeri verelim ki karşılığını bize kat kat geri versin. 

Yeterli ve düzenli uyku = Sağlıklı Yaşam’dır.
 
Unutmayalım; Uykumuz, ne kadar düzenli ve yeterli olursa bizde o kadar sağlıklı oluruz. 
Sevgilerimle…


YAZARIN DİĞER YAZILARI

KÖŞE YAZARLARI

ANKET