Samsunlu isimlerin dehşete düşüren 12 Eylül hatıraları!

Samsun'da 12 Eylül 1980 askeri darbesini yaşayan sağcı, solcu ve ülkücüler, uğradıkları insanlık dışı işkenceleri unutamazken, o yıllarda yaşanan dehşet verici işkenceler 12 Eylül'ün üzerinden geçen 46 yıla rağmen dün gibi hafızalarda. 

12 Eylül 1980 darbesinin 46'ıncı yılı! 46 yıldır unutulmayan o korkunç dönemden hafızalara kazınan tek bir şey var! O da yapılan işkenceler. 

Samsun'da 12 Eylül 1980 askeri darbe sürecini yaşayan ve cezaevlerine konulan sağcı, solcu ve ülkücüler, ülke için kabus dolu o günlerin başlangıcı olan 12 Eylül'e aradan geçen 46 yıla rağmen hala hatırlıyor.

Dönemin Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren'in komutasında gerçekleşen 12 Eylül 1980 darbesi, Samsun'da bir çok kişinin cezaevlerinde işkence gördüğü, hatta öldüğü bir süreç oldu. 12 Eylül askeri darbesinin 46'ıncı yıl dönümünde dönemin Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren, işkence ve zulümlerle geçen 12 Eylül süreci ile ilgili yıllar sonra, "Bir sağdan bir soldan astık dengeyi sağladık" diyordu.

SAMSUN'DA 12 EYLÜL'Ü YAŞAYANLARIN DEHŞETE DÜŞÜREN HATIRALARI

Samsun'da 12 Eylül 1980 darbe sürecini yaşayan ülkücülerden olan Şaban Kılıç, sanatçı Ozan Arif cezaevlerinde işkence gören isimler arasında yer alıyordu. Aynı şekilde o yıllarda  sol siyasi görüşe sahip Suat Baysal'da inanılmaz işkencelere maruz kalmıştı. Samsun'un Bafra ilçesi doğumlu Hüseyin Kurumahmutoğlu'da 12 Eylül sürecinde cezaevinde ölen-öldürülen isimler arasındaydı.

SUAT BİNİCİ 12 EYLÜL'DE YAŞADIKLARINI ANLATMIŞTI

CHP'nin Samsun eski Milletvekili merhum Suat Binici'de 12 Eylül askeri darbesinde 4 yıl hapis cezası alan isimler arasındaydı. Suat Binici, o yılları ve yaşadıklarını hayattayken şöyle anlattı.

"1980 askeri darbesinden büyük işkenceler çekmiş 107 kilo girdiğim gözetim altından 82 kilo olarak çıkmış birisiyim. Ben bunu yaşayan biriyim. Ben o tarihte 4 yıl 2 ay hapis cezası, 1.5 yıl  sürgün cezası aldım. Yargılama devam etti, askeri Yargıtay kararı bozdu, sonunda zaman aşımından dava düştü. Biz bunları yaşadık. Bunlar bazılarına hayal gibi gelir. Ama o zamanki arkadaşlarımızın çektiği işkenceleri herkes bilir."

SAMSUN'DA 12 EYLÜL'DE KEMAL VEHBİ GÜL GÖREVDEN ALINDI

Kenan Evren'in komutasında gerçekleşen 12 Eylül darbesi sonrası Samsun Belediye Başkanlığı görevini yürüten Kemal Vehbi Gül,  askeri yönetim tarafından görevinden alındı. Kemal Vehbi Gül'ün yerine ise yine askeri yönetim tarafından 13 Eylül 1980 tarihinde atama yapıldı.

12 EYLÜL'DE 65 GÜN İŞKENCE YAPILDI

Samsun'da yaşayan Suat Baysal, 12 Eylül 1980 darbesinde Dev-Sol davası kapsamında 11 yıl cezaevlerinde kalmış, iki kez ise idam cezası almıştı. Suat Baysal o yılları anlatırken uğradığı işkenceleri ise şöyle anlatıyordu.

"12 Eylül askeri darbesi olduktan sonra bu darbeden kimse kurtulamadı. Darbe sağcı, solcu, ülkücü ve Kürtçü demeden herkesin üzerinden balyoz gibi geçti. Bu darbenin en büyük mağdurlarından biri de darbe öncesi sol görüşü savunanlardı. Darbeyi yapan generaller, solun ne kadar önde gelen ismi varsa hepsini derdest ederek günlerce işkenceler yaptılar. Ben 12 Eylül darbesi olmadan önce devrimciydim. Samsunda yaşıyordum. Darbe olduğunda Samsun'da gözaltına alındım. 65 gün boyunca gözaltında tutularak işkenceye maruz kaldım. Bu gözaltı süresinin 1.5 ayını hücrede geçirdim. Burada önce Samsun Askeri Cezaevi, sonra Amasya Cezaevi ve Erzincan'da 3 ayrı cezaevinde kaldım. O tarihte ağır hakaretler, işkenceler ve saldırılara maruz kaldık. Askerlerin temel amacı bizi askerleştirmekti. Bizi kimliksizleştirerek, askerler gibi davranmamız için çalışıyorlardı. İnsanlık dışı bir yaşam tarzına maruz kaldık. Tek tip elbise giydiriliyor. Onlar gibi içtimaya çıkarılıyorduk. Amaç bizi askerleştirmek, onursuzlaştırmak, içi boşaltılmış, kimliğinden uzaklaşlaşmış kişiler olmamız için böyle yapılıyordu.”

SUAT BAYSAL: İKİ KEZ İDAM CEZASI ALDIM

“Gözaltından sonra yargılanmalarımız devam etti. Darbeden hemen sonra gözaltına alındım ancak Temmuz 1991 tarihinde cezaevinden çıktım. İdamla yargılandım. İki kez idam cezası aldım. Ancak idam kalktığı için müebbet cezası aldım. Temmuz 1991 yılında şartlı salıverme ile özgür hayata döndüm. Cezaevinden çıktıktan sonra hayatımın her bölümünde 12 Eylül faşist darbesine karşı demokrasi, özgürlük ve eşitlik için her yerde çalıştım.” Cezaevinde ağır işkencelere maruz kaldıklarını dile getiren Suat Baysal, “Toplu halde dövüyorlar, sürgün ediyorlardı. Hücrelere gönderiyorlardı. Burada zindanlar vardı. Prangalar vardı. Zindanlarda karanlık ve havasız bir şekilde orada tutuluyorduk. Haftalarca günlerce orada kalıyorduk. Cezaların bir mantığı da yoktu. Eğer istediğimiz gibi davranmazsak bu cezalar yeterliydi. Mesela komutanım demediğimiz zaman günlerce zindana gönderilirdik. Askeri kişiliği kabul etmediğimiz için günlerce bu işkencelere maruz kaldık" sözleriyle o günleri anlattı.

YÜZÜME AT TORBASI GEÇİREREK İŞKENCE YAPTILAR

12 Eylül sürecinde hakim karşısına çıkmadan yargılanan bir çok kişinin olduğunu kaydeden Suat Baysal, cezaevlerinde açlıktan ve dayaktan yanında ölenlerinde olduğunu belirtti.  12 Eylül 1980 darbe sürecinde cezaevlerinde gördükleri işkenceleri de anlatan Suat Baysal, "Gözlerimiz bağlı şekilde saatlerce demir sandalyelerde oturuluyorduk. Oturup kakmamız çok sert komutlar ve küfürlerle gerçekleştiriliyordu. Bulunduğumuz yerde devamlı canhıraş çığlıklar, inlemeler, dayak ve küfür sesleri duyuluyordu. Sonradan bu seslerin, o sırada aynı binada işkence gören insanlar olduğunu anladık. Cezaevinde 65 gün boyunca yüzüme geçirilen at torbası ile işkence gördüm.  İşkence bitip hücreden çıkartıldım. At torbasını başımdan çıkardılar." dedi.

ÜLKÜCÜ HÜSEYİN KURUMAHMUTOĞLU SABAH NAMAZINDA ÖLDÜRÜLDÜ

Samsun'un Bafra ilçesi doğumlu ülkücü Hüseyin Kurumahmutoğlu'da 12 Eylül 1980 darbe sürecinde cezaevine girdiğinde 17 yaşındaydı. 1980 darbesi sonrası cezaevine konulan Hüseyin Kurumahmutoğlu, 14 Temmuz 1987 tarihinde cezaevinde sabah namazı kıldığı esnada boynuna aldığı dipçik darbesiyle hayatını kaybetti.

OZAN ARİF 12 EYLÜL'DE 190 SENE İLE YARGILANDI

Yine Samsunlu sanatçı ve ülkücü Ozan Arif'de 12 Eylül askeri darbe döneminde 190 yıl ile yargılanan isimler arasındaydı.  Ozan Arif, bu nedenle o yıllarda ailesini ve çocuklarını geride bırakarak Almanya ya giderken 11 yıllık sürgün hayatının ardından ülkesine dönebildi. Ozan Arif, 2019 yılında hayatını kaybetti.